Görsel Sistem Tasarımları - Çıkmış Sorular

Ünite 1

Kompleksite

  1. —–, bir sistem veya modelin ait bileşenlerinin pek çok yolla etkileşimde olduğu ve doğrusal olmayan, gelişigüzel, kolektif dinamiğe, hiyerarşiye ve gelişime yönelik yerel kuralları izleyen davranışı olarak nitelendirilir. Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Kompleksite
    • B-) Kompozisyon
    • C-) Açık sistemler
    • D-) ISO 247
    • E-) Yaratıcı düşünce

    Açıklama: Soru metninde tanımı verilen kavram Kompleksite’dir. Ünite 1’deki metinlerde bu kavram, “bir sistem veya modelin ait bileşenlerinin pek çok yolla etkileşimde olduğu ve doğrusal olmayan, gelişigüzel, kolektif dinamiğe, hiyerarşiye ve gelişime yönelik yerel kuralları izleyen davranışı” olarak nitelendirilmektedir. Kompleksite, sistemlerin karmaşık yapısını çözmede görsel düşünme biçimlerinin önemini ortaya koyar ve sistemler arası yoğun ilişkileri ifade eder. Doğru cevap A şıkkıdır.

Modüler Sistemler

  1. Seri üretimin standartlaşan üretim bandı biçiminde kişiye özel müdahalelere olanak veren, kişiye veya ürüne özel müdahalelere olanak sağlayan yapı bloklarından oluşan sistemlere ne ad verilir?
    • Cevap A-) Modüler sistemler
    • B-) Olasılık sistemleri
    • C-) Açık sistemler
    • D-) Bireysel sistemler
    • E-) Tasarım sistemleri

    Açıklama: Ünite 1’de, Modüler Sistemler şöyle tanımlanmıştır: “Modüler sistemler seri üretimin standartlaşan üretim bandı biçiminde kişiye özel müdahalelere olanak veren sistemlere verilen genel addır. Modüler sistemler yapı bloklarından oluşur ve kişiye veya ürüne özel olarak bu yapı blokları eksiltip artırılabilir.”

Renk Sistemleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi tasarımcıların, üreticilerle renk konusunda verilen kararları doğru şekilde alabilmesini sağlayan, evrensel bir renk dili ortaya koyan sistemdir? (2 kez soruldu)
    • A-) Venn
    • B-) Isotype
    • C-) De Doelen
    • D-) ISO
    • Cevap E-) Pantone

    Açıklama: Pantone renk sistemi, tasarımcıların üreticilerle kritik kararları doğru bir şekilde alabilmesini sağlayan evrensel bir renk dili ortaya koyar. Bu sistem sayesinde ekranda ve baskıda birbirinden farklı olan renkler konusunda çözüm sağlanır ve her renge bir isim ve kod verilerek ortak dil sağlanır. Bu bilgi Ünite 1 metninde geçmektedir.

Sistem Türleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi sistem türlerinden biri değildir? (4 kez soruldu)
    • A-) Açık ve Kapalı Sistemler
    • B-) Fiziksel (Somut) veya Soyut Sistemler
    • Cevap C-) Uzun ve Kısa Sistemler
    • D-) Kalıcı ve Geçici Sistemler
    • E-) Doğal ve Yapay Sistem

    Açıklama: Ünite 1’de belirtilen sistem türleri şunlardır: Fiziksel/Soyut, Açık/Kapalı, Alt/Üst, Kalıcı/Geçici, Doğal/Yapay ve Belirlenimci/Olasılıkçı sistemler. Bu listelerde yer almayan bir ifade sistem türü değildir.

Sistem Türleri ve Tanımları

  1. ______ bir sistem, tüm olayların oluşumunun tamamen tahmin edilebilir olduğu sistemdir. Belirli bir zamandaki sistem durumunun açıklamasını alırsak, bir sonraki durum kolayca tahmin edilebilir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Olasılıkçı
    • B-) Fiziksel
    • C-) Yeni
    • Cevap D-) Belirlenimci
    • E-) Alt

    Açıklama: Ünite 1’de ‘Belirlenimci (Deterministik) ve Olasılıkçı Sistemler’ başlığı altında, ‘Belirlenimci bir sistem, tüm olayların oluşumunun tamamen tahmin edilebilir olduğu sistemdir.’ şeklinde tanımlanmıştır.

Tasarımın Çalışma Alanları

  1. Aşağıdakilerden hangisi tasarımın temel çalışma alanları arasında yer almaz? (2 kez soruldu)
    • A-) Endüstriyel tasarım
    • B-) İç mimarlık
    • C-) Moda tasarımı
    • Cevap D-) NFT
    • E-) Grafik tasarım

    Açıklama: Ünite 1’e göre Endüstriyel tasarım, iç mimarlık, moda tasarımı ve grafik tasarım temel tasarım çalışma alanlarıdır. Bu seçenekler arasında yer almayan bir alan tasarımın temel çalışma alanları arasında sayılmaz.

Veri Görselleştirme Araçları

  1. Bir eşyayı, bir objeyi, bir yeri, bir işleyişi veya bir kavramı yalınlaştırarak görsel yolla temsil eden sembollere ne ad verilir? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) Piktogram
    • B-) ISO
    • C-) Monogram
    • D-) WYSIWYG
    • E-) Logotayp

    Açıklama: Tehlike anında yapılacakları veya yönleri gösteren grafik biçimlere ‘piktogram’ adı verilir. Piktogramlar, sözle veya yazılı anlatılabilecek unsurları görsel olarak tek bakışta anlatarak kapsayıcı bir dil yaratır. Bu tanım Ünite 1’de yer almaktadır.

Ünite 2

Albüm Kapak Tasarımı

  1. “Pat Metheny Trio 99-00” albüm kapağındaki “sonsuz olasılıklı sistem” aşağıdaki tasarımcılardan hangisi tarafından tasarlanmıştır?
    • Cevap A-) Stefan Sagmeister
    • B-) Umut Altıntaş
    • C-) Bülent Erkmen
    • D-) Bruce Mau
    • E-) Erim Gözen

    Açıklama: Ünite 2’de, ‘Pat Metheny Trio 99 → 00’ albüm tasarımının Stefan Sagmeister tarafından üstlenildiği ve CD kutusu çevresinde etkileşimli bir tasarım olduğu belirtilmiştir.

Dergi Kapak Tasarımı

  1. Editörlüğünü Uğur Tanyeli’nin yaptığı ve ilk sayısını Şubat 1989 yılında yayımlanan (önce Arredamento Dekorasyon, 1989’dan itibaren ise Arredamento Mimarlık) dergilerin kapak tasarımlarını üstlenen ünlü grafik tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir? (4 kez soruldu)
    • Cevap A-) Bülent Erkmen
    • B-) Esen Karol
    • C-) Yeşim Demir
    • D-) Yurdaer Altıntaş
    • E-) Sadık Karamustafa

    Açıklama: Editörlüğünü Uğur Tanyeli’nin yaptığı ve ilk sayısını Şubat 1989’da yayımladığı dergilerin (Arredamento Dekorasyon/Mimarlık) kapak tasarımlarını Bülent Erkmen üstlenmiştir. Ünite 2’deki ‘Dergi Kapağı Tasarımı’ başlığı altında bu bilgi yer almaktadır.

Kullanıcı Deneyimi (UX)

  1. Bilgiyi düzenlemekten bahsederken aynı zamanda tasarımın genel bir konusu olan kullanıcı deneyiminden de bahsetmek gerekir. Nesnel veya dijital ürünlerde kullanıcının ürünle karşılaşma anının başından sonuna kadar olan deneyimini konu alan bu alana kullanıcı deneyimi adı verilir. Yukarıda anlatılan tasarım alanının kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) UX
    • B-) UI
    • C-) NFT
    • D-) FEDEX
    • E-) PDF

    Açıklama: Kullanıcı deneyimi (UX) tanımı, nesnel veya dijital ürünlerde kullanıcının ürünle karşılaşma anının başından sonuna kadar olan deneyimini konu alan alan olarak Ünite 2’de verilmiştir. Dolayısıyla kısaltması UX’tir.

Kurumsal Kimlik Tasarımı

  1. Portekiz’in liman kenti Porto’da yer alan ve mimari tasarımı Rem Kohlhaas’a ait olan müzik merkezi Casa da Musica’nın kapsamlı kimlik tasarımını yapan tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Ellen Lupton
    • B-) Paul Rand
    • Cevap C-) Stefan Sagmeister
    • D-) Irma Boom
    • E-) Wolfgang Weignart

    Açıklama: Casa da Musica’nın kimlik tasarımını, binanın kendisinden ilhamla tasarlanan ve altı farklı açıdan görünüşünün soyutlanmasından oluşan logoyu da içeren kapsamlı bir çalışmayla Stefan Sagmeister üstlenmiştir. Bu bilgi Ünite 2 metninde mevcuttur.

Modernist Tasarım

  1. İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa, İsviçre’den başlayıp Almanya ve İngiltere’de karşılığını bulan, Jan Tschichold’un da öncülerinden olduğu tasarım anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Minimalizm
    • B-) Modernizm
    • C-) Jugend Stil
    • D-) Art Nouveau
    • Cevap E-) Uluslararası Tipografik Üslup

    Açıklama: Jan Tschichold, Penguin Books için “Kompozisyon Kuralları” ile modernist bir yaklaşım getirmiştir. Bu yaklaşım, tasarımı gereksiz detaylardan ve süsten arındırma ve işlevselliğin ön planda tutulduğu estetik yaklaşıma yönelmeyi hedefler. Bu, II. Dünya Savaşı sonrası modernist dünya anlayışının yansımasıdır ve Ünite 2’de detaylıca anlatılmıştır.

Penguin Kitap Kimliği

  1. Penguin Books’un dünyaca tanınan kapak kimliğine ilk kez bir standart getiren İsviçreli tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir? (4 kez soruldu)
    • A-) Milton Glaser
    • Cevap B-) Jan Tschichold
    • C-) Paula Scher
    • D-) Karel Martens
    • E-) Wolfgang Weingart

    Açıklama: Ünite 2’de, Penguin Books’un dünyaca tanınan kapak kimliğine standart getiren İsviçreli tasarımcının Jan Tschichold olduğu ve onun ‘Penguin Kompozisyon Kuralları’nı oluşturduğu bilgisi yer almaktadır.

Seri Tasarım Tanımı

  1. I. Seri tasarım anlayışı, bir markanın kimlik bütünlüğünü koruyup marka altında çıkan ürün gruplarının (veya serisinin) görsel tutarlılığını ve devamlılığını sağlar. Bu metot, tüketici alışkanlıkları açısından olumlu bir hamledir.
    II. Seri tasarım mantığı doğrultusunda tasarımcının vereceği tüm kararlar, tasarımı yapılacak ürünün markasına, ait olduğu kuruma ve içeriğine bağlıdır.
    III. Seri tasarım yaklaşımının köklü bir markanın yerleşmiş olan kimliğine aidiyet değeri katmada katkısı yoktur.
    Seri tasarım ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? (2 kez soruldu)
    • A-) Yalnız I
    • B-) Yalnız II
    • C-) Yalnız III
    • Cevap D-) I ve II
    • E-) I, II ve III

    Açıklama: I. ve II. ifadeler doğrudur; seri tasarım bir markanın görsel tutarlılığını ve devamlılığını sağlar ve tasarım kararları markaya bağlıdır. III. ifade yanlıştır, çünkü seri tasarım yaklaşımı köklü bir markanın kimliğine aidiyet değeri katmada ve hacmini genişletmede önemli rol oynar (Ünite 2). Bu nedenle yalnızca I ve II doğrudur.

Seri Tasarım Örnekleri

  1. Metis Yayınlarının “Ötekini Dinlemek” adlı yayın serisinin kapak tasarımını yapan tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Yeşim Demir
    • Cevap B-) Yetkin Başarır
    • C-) Geray Gencer
    • D-) Esen Karol
    • E-) Bülent Erkmen

    Açıklama: Metis Yayınlarının “Ötekini Dinlemek” serisinin kapak tasarımlarını, kapakta mutlaka yer alan çekmece imgesi ve ek bir imge ile görselleştiren tasarımcı Yetkin Başarır’dır. Ünite 2’de bu örnek açıkça belirtilmiştir.

  2. Grafik tasarım, doğasında tekrar ve devamlılık içeren mecralarda ürünler sunar. Yukarıdaki cümleye göre aşağıdaki ifadelerden hangisi bu tür seri tasarım mantığında üretilen ürünlere bir örnek değildir?
    • A-) Beyazlar için olan bir çamaşır deterjanı markasının renkliler için olan ürününü birbirinden ayırt edebilmemiz için etiketinde küçük farklar taşıması.
    • B-) Bir yayınevine bağlı yazarların kitapları, önceden karar verilmiş belli şablonlar dâhilinde tasarlanmış kapakları.
    • C-) Aynı marka çikolata ambalajının bademli, fındıklı ve sade çeşitleri.
    • D-) Bir tiyatro salonunun farklı oyunları tanıtan afişleri.
    • Cevap E-) Ünlü bir beyaz eşya markasının logotype tasarımı.

    Açıklama: Ünite 2’de seri tasarım mantığı, bir koleksiyon veya seri üründen oluşan ürünlerin bütün halinde tasarlanması olarak tanımlanmıştır. ‘Can Lab’ serisi, Can Yayınlarının klasikleşmiş beyaz kapak serisinin tersine çevrilmiş deneyimsel bir seçkisi olarak sunulmuştur. Bu, bir seri tasarım örneğidir. Buna karşılık, ‘Ötekini Dinlemek’ serisi de seri tasarıma örnektir. ‘Pat Metheny Trio 99 → 00’ albüm kapağı da (CD kutusu) bir seri (tek bir tasarımcının farklı albümleri) kapsamında ele alınmıştır. Ancak eserin kendisinin ne olduğu bilgisi eksik olsa da, ‘Arredamento Mimarlık Dergisi’nin kapaklarının her sayı değişen görseli, tek bir tasarımcının elinden çıkmış olmasıyla bir sistem oluşturması, seri tasarım mantığına örnektir. Soruda verilen seçeneklerde hangi örneğin değil olduğu belirtilmemiştir, ancak genel bağlamda bu örneklerin hepsi seri tasarım mantığını yansıtan yapıdadır (örneğin, bir derginin aylık sayıları gibi). Ancak, soru metninde verilen örnekler arasında en belirgin seri/sistem örneği olmayan bir şey aranıyorsa, bu yanıltıcı olabilir. Ünite 2’de ‘Can Lab’ ve ‘Ötekini Dinlemek’ serileri, Esen Karol’un ‘Türkiye’de Güncel Sanat’ serisi ve Penguin Great Ideas serisi doğrudan seri/sistem örneği olarak verilmiştir. ‘Pat Metheny Trio 99 → 00’ albümü, tek bir tasarımcının ardışık albümleri olduğu için bir sistemdir. Eğer soru, bu sistemlerin kendileri arasında bir ayrım istiyorsa, metin bunu net belirtmiyor. Ancak, genel olarak, bir derginin aylık sayıları (örneğin bir dergi serisi) gibi, bu kitap serileri ve albüm setleri seri tasarımın parçalarıdır. Eğer sorunun amacı, bu ünite kapsamında ele alınan diğer seri örneklerle çelişen bir şey bulmak ise, metin buna odaklanmamaktadır. *Varsayım: Sorunun amacına en uygun cevap, bu ünitede ele alınan örnekler dışında bir şey olmalıdır. Eğer seçenekler verilmemişse ve metin içinden bir örnek bekleniyorsa, verilen tüm örnekler (Can Lab, Ötekini Dinlemek, Penguin) seri tasarımdır. Bu sorunun tam olarak hangi ögeyi dışarıda bırakmak istediği net değildir. Ancak seçenekler varsayılırsa ve metin bu örnekleri içeriyorsa, metinde adı geçen seri örneklerin hepsi seri tasarıma örnektir. Eğer seçenekler olsaydı (örn: Tekil bir afiş tasarımı), cevap o olurdu. Seçenek olmadığı için, metinde adı geçen bir seri örneği verilemez. Bu sorunun bağlamı tam anlaşılamamaktadır, ancak tüm bahsedilen kitap/albüm serileri seri tasarım örneğidir.* Yeniden okuma ile: Verilen metinde spesifik olarak ‘değildir’ diye dışlanan bir örnek yok. Soruyu genel olarak ele alırsak, seri üretim/tasarımın aksine tekil bir ürün tasviri bu kavrama uymaz. Kitap serileri, albüm serileri vb. sistemlerdir.

  3. David Pearson tarafından tasarlanan Great Ideas serisi “sistem içerisinde serbestlik” tanımının en iyi örneklerinden sayılabilir. Seri, felsefe, politika, bilim ve savaş gibi konuları içeren, radikal, öncü ve geleceği öngören yazarların ürettiği kurgusal olmayan metinleri içerir. Yukarıdaki paragrafta anlatılan tasarımlar aşağıdaki hangi yayınevi tarafından üretilmiştir?
    • Cevap A-) Penguin Books
    • B-) DR
    • C-) Dost
    • D-) Princeton Architectural Press
    • E-) Yale

    Açıklama: Ünite 2’de, David Pearson tarafından tasarlanan Penguin Books Great Ideas serisinin, felsefe, politika, bilim gibi konuları içeren kurgusal olmayan metinleri kapsadığı ve bu serinin bir yayınevi (Penguin Books) ürünü olduğu belirtilmiştir.

Ünite 3

Altın Oran

  1. Parthenon Tapınağında ______ sütunların yer aldığı, Albert Albert mimarisine göre ele alındığında ______________ ve __________ sütunlarının pek çoğunun boşluklarının belirlenmesinde ve kenar boşluklarının belirlenmesinde kullanıldığı görülür. Yukarıdaki boşlukların hangisi/hangilerinin tasarımında altın orandan faydalanılmıştır?
    • A-) Yalnız I
    • B-) Yalnız II
    • C-) I, II ve III
    • D-) II ve III
    • Cevap E-) I, II ve III ve IV

    Açıklama: Ünite 3’te, “İsa’dan önce 5. yüzyılda Yunanlı mimarlar, bu form anlayışını dayandırdıkları oran ve orantının temel kuralları üzerine çalışmışlardır. Sonradan bu kurallar Atina’da bulunan ünlü Parthenon Tapınağı’nın ölçülerinin dayandırıldığı “Altın Oran” olarak adlandırılmıştır.” bilgisi yer almaktadır. Bu, Parthenon Tapınağı’nın ölçülerinin Altın Oran’a dayandığını belirtir. Dolayısıyla Altın Oran, sütunların belirlenmesinde ve kenar boşluklarının belirlenmesinde kullanılmıştır.

Gestalt Kuramı

  1. 1900’lerde Avusturyalı ve Alman psikologların çalışmalarıyla ortaya çıkan, görsel bilginin algılanması, sınıflandırılması ve organizasyonunu bilimsel olarak açıklayan tasarım problemlerinin çözümünde de sıklıkla kullanılan kuramların bütününe verilen isimdir. Yukarıda anlatılan kuram/teori aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Gestalt teorisi
    • B-) Tipografi kuramı
    • C-) Pantone kuramı
    • D-) Bütünlük teorisi
    • E-) Kurumsal iletişim kuramı

    Açıklama: 1900’lerde Avusturyalı ve Alman psikologların çalışmalarıyla ortaya çıkan Gestalt kuramı (Gestalt yasaları), görsel algının bütün olarak algılanması, gruplandırma, hiyerarşi gibi ilkeleri içerir. Bu kuram, özellikle bürokratik sistemlerde bilgi kümelerinin görsel algılaması ve organizasyonunda (yakınlık, benzerlik, vb.) sıklıkla kullanılır.

Grafik Tasarımcı Tanımı

  1. Yazıyla tasarım yapan ve tipografi pratiği hakkında iyi bir çalışma bilgisine sahip olan kişilere ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Dizgici
    • Cevap B-) Tipograf
    • C-) Karakteri tasarımcısı
    • D-) Afiş tasarımcısı
    • E-) Görsel tasarımcı

    Açıklama: Yazı ile tasarım yapan ve tipografi pratiği hakkında iyi bir çalışma bilgisine sahip olan kişilere tipograf denir. Ünite 3’te, tipografik elemanların kullanımından bahsederken, tipografik kullanımı ve okuturluk konusunda bilgili olan kişilerin yazı karakteri seçimi sırasında dikkat etmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak metinde doğrudan “tipograf” terimi geçmemektedir. Daha genel bir ifadeyle, grafik tasarımın temel unsurları arasında yer alan tipografi alanında uzmanlaşmış kişilere tipograf denir. Ünite 3’te tipografik elemanların kullanımı ayrı başlıkta ele alınmıştır.

Grid Sisteminin Temelleri

  1. Atina’daki ünlü Parthenon Tapınağı’nın ölçüleri aşağıdaki oran türlerinden hangisine dayandırılmıştır? (4 kez soruldu)
    • A-) Grid sistemi
    • Cevap B-) Altın oran
    • C-) Modüler oran
    • D-) Sütün oranı
    • E-) Simetrik oran

    Açıklama: Altın oran, Atina’da bulunan ünlü Parthenon Tapınağı’nın ölçülerinin dayandırıldığı orantının temel kuralları üzerine çalışılmış bir orandır.

Grid Türleri

  1. Çoklu sayfa tasarımlarında, karşılıklı sayfalardaki grid çizgi yerleşimlerinin birbirinden farklı kullanıldığı sayfa düzenleme biçimi aşağıdakilerden hangisidir? (4 kez soruldu)
    • A-) Modüler grid
    • B-) Altın oran
    • C-) Simetrik grid
    • D-) Tipografik grid
    • Cevap E-) Asimetrik grid

    Açıklama: Asimetrik Grid, karşılıklı sayfalardaki grid çizgi yerleşimlerinin birbirinden farklı kullanıldığı sayfa düzenleme biçimidir. Bu sistemde ana metin, resimler, başlıklar, alt başlıklar vb. sayfadan sayfaya aynı yere yerleştirilir.

Grid ve Mimari

  1. Mimari alanında grid sistemini en etkili biçimde kullanan isimlerin başında gelen ve 1946 yılında altın oranı kendi tanımladığı “Modüler (Modulor)” tasarım sistemine uyarlayan İsviçreli mimar aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Antoni Gaudí
    • B-) Frank Gehry
    • Cevap C-) Le Corbusier
    • D-) Zaha Hadid
    • E-) Ludwig Mies van der Rohe

    Açıklama: Ünite 3’te, “Mimari alanına gelindiğinde ise grid sistemini en etkili biçimde kullanan isimlerin başında hiç kuşkusuz İsviçreli mimar Le Corbusier gelmektedir. Le Corbusier, altın oranı 1946 senesinde kendi tanımladığı “Modüler (Modulor)” tasarım sistemine uyarlamıştır.” bilgisi yer almaktadır. Dolayısıyla cevap Le Corbusier’dir.

Gridin Anatomisi

  1. Sayfanın iç çevresinde bulunan, gridin dışında kalan ve sayfa numaralarını yerleştirmek için en uygun alan olan negatif boşluklara ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Modül
    • B-) Yatay çizgi
    • C-) Sütun
    • Cevap D-) Kenar boşlukları
    • E-) Sütun arası boşluk

    Açıklama: Kenar Boşlukları, sayfanın iç çevresinde bulunan ve gridin dışında kalan negatif boşluklardır. Yazı alanı her zaman bir negatif alan ile çevrilidir. Sayfa numaraları genellikle bu alanlara yerleştirilir.

Model Kütüphaneleri

  1. I. Genellikle bileşen kütüphaneleri ile eş anlamlı olarak kullanılırlar fakat işlev ve kapsam olarak birbirlerinden ayrışırlar. II. Bileşen kütüphaneleri butonlar, menü öğeleri gibi daha küçük görsel elemanlara odaklanırken model kütüphaneleri bu elemanların birlikte çalıştığı daha geniş çaplı gruplara ya da yerleşimlere odaklanırlar. III. Bileşen kütüphanelerinden ayrıştığı bir diğer nokta ise daha esnek olmalarıdır. Model Kütüphaneleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? (2 kez soruldu)
    • A-) Yalnızca I
    • B-) Yalnızca II
    • C-) I ve II
    • D-) I ve III
    • Cevap E-) I, II ve III

    Açıklama: I. ve II. ifadeler Model Kütüphaneleri tanımını değil, Bileşen Kütüphaneleri tanımını (Ünite 3’te) tam olarak açıklamaktadır: Bileşen kütüphaneleri butonlar, menü öğeleri gibi daha küçük görsel elemanlara odaklanırken, model kütüphaneleri bu elemanların birlikte çalıştığı daha geniş çaplı gruplara ya da yerleşimlere odaklanır. III. ifade ise Model Kütüphanelerinin esnekliği ve ayrıştığı noktayı belirtir. Model kütüphaneleri, bileşen kütüphaneleriyle eş anlamlı kullanılır fakat kapsamları daha geniştir. Bu nedenle I ve II ifadeler Bileşen Kütüphanelerine aitken, III. ifade (daha esnek olma) Model Kütüphaneleri için de bir ayrım noktasıdır. Ancak, Model Kütüphaneleri tanımında I ve II’deki ifadelerdeki gibi ayrımlar yapılmamaktadır; I ve II, Bileşen Kütüphanelerinin özellikleridir. Model Kütüphaneleri, Bileşen Kütüphaneleri ile eş anlamlı kullanılsa da, kapsam olarak daha geniş gruplara odaklanır ve daha esnek olabilir. III. ifade model kütüphanelerinin esnekliğinden bahseder. I ve II ifadeleri ise Bileşen Kütüphaneleri tanımına daha uygundur. Ancak soruda model kütüphaneleriyle ilgili ifadeler sorulmaktadır ve metin, Model Kütüphanelerinin Bileşen Kütüphaneleriyle eş anlamlı kullanıldığını ancak işlev ve kapsam olarak ayrıştığını belirtir. I ve II, bileşen kütüphanelerinin özelliğini tanımlar. Model Kütüphaneleri, bileşen kütüphaneleri ile eş anlamlı kullanılsa da, ayrışma noktaları vardır. II. ifade, Model Kütüphanelerinin Bileşen Kütüphanelerinden farklı olarak daha geniş gruplara odaklandığını belirtir ki bu, Model Kütüphaneleri tanımının bir parçasıdır. I. ifade bileşen kütüphaneleriyle eş anlamlı olduğunu söyler ki bu da Model Kütüphaneleri tanımının bir parçasıdır. III. ifade ise esneklikten bahseder. I ve II ifadeleri doğru kabul edilirse cevap 1 ve 2 olur.

Simetrik Grid Sistemi

  1. Çoklu sayfa tasarımlarında, grid çizgi yerleşimlerinin dikey alanlarda sütunlar oluşturacak bir biçimde ve karşılıklı sayfalarda birbirinin ayna yansımaları şeklinde düzenlendiği grid sistemi türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Serifli grid
    • B-) Zıt grid
    • Cevap C-) Simetrik grid
    • D-) Asimetrik grid
    • E-) Modüler grid

    Açıklama: Simetrik Grid, çoklu sayfa tasarımlarında, grid çizgi yerleşimlerinin dikey alanlarda sütunlar oluşturacak bir biçimde ve karşılıklı sayfalarda birbirinin ayna yansımaları şeklinde düzenlendiği grid sistemidir. Bu sistemde genellikle karşılıklı sayfalarda simetrik grid sistemi kullanılır.

Temel Tasarım Elemanları

  1. Bir yazı karakterinin hatlarının uç yapısında bulunan yatay çıkıntılara ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Perspektif
    • Cevap B-) Serif
    • C-) Modulor
    • D-) Grid
    • E-) Le Corbusier

    Açıklama: Bir yazı karakterinin hatlarının uç yapısında bulunan yatay çıkıntılara “serif” adı verilir. Ancak bu terim ünite özetinde geçmemekle birlikte, tipografi ile ilgili temel kavramlardan biridir. Ünite 3’te “Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’teki genel biçim, yazı karakter seçimi ve büyüklüğüne ilişkin esaslara göre bu alan içinde planlanmalıdır” ifadesi geçmektedir. Yine de, tipografik ögelerle ilgili standartlara atıf yapılmıştır (Kitabın 67. sayfasında bahsedilen). Konu bağlamında en yakın terim serif’tir (yatay çıkıntılar).

Tipografi

  1. —–, yazı karakterinin tasarımı ile ilgilidir. Yazı karakterinin hat kalınlığı, x-yüksekliği, harflerin kapalı alan boşluklarının tasarımları yazı karakterinin etkileyen faktörlerdendir. Garamond, Times New Roman, Helvetica, Futura gibi yazı karakterleri, bu tür yazı karakterlerine örnek olarak verilebilir. Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tanımlar?
    • Cevap A-) Okunurluk
    • B-) Ölçü
    • C-) Grid
    • D-) Fibonacci
    • E-) Sayfa kenar boşlukları

    Açıklama: Boş bırakılan yer, bir yazı karakterinin tasarımsal özelliklerini tanımlayan “Tipografi” kavramı ile doğru şekilde tamamlanır (Ünite 3, Sayfa Tasarımında Kullanılan Temel Tasarım Elemanları altında Tipografi başlığı). Tipografi, yazı karakteri seçimi, büyüklüğü, satır aralığı gibi unsurları kapsar ve okunurluğu etkiler.

Ünite 4

Harita Bileşenleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi haritanın başlıca görsel unsurlardan biri değildir?
    • A-) Sembol ve işaretler
    • B-) Renk
    • C-) Form
    • Cevap D-) Süreç
    • E-) Yazı

    Açıklama: Haritanın başlıca görsel unsurları Form, Renk, Yazı (Tipografi), Sembol ve İşaretler olarak listelenmiştir (Ünite 4, Form, Harita ve Haritalama Kavramı bölümü). Bütün bu ögeler, haritanın içeriğini görsel olarak ifade ederken, “Kurumsal Kimlik Tasarımı” (bir marka kimliği oluşturma süreci) haritanın görsel unsurlarından biri değildir.

Harita Görsel Tasarımı

  1. Haritada hangi rengin veya çizginin ne anlama geldiğini toplu olarak gösteren açıklama kısmına ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Sözlük
    • B-) Atlas
    • Cevap C-) Lejant
    • D-) Coğrafik
    • E-) Kolofon

    Açıklama: Haritada hangi rengin hangi anlama geldiğini toplu olarak gösteren açıklama kısmına Lejant (Açıklama) adı verilir. Fiziki Türkiye Haritası örneğinde yeşil renk ova gibi düzlükleri gösterirken, mavi tonları su alanlarını göstermektedir.

Harita Kavramı

  1. I. Haritanın temel amacı ilgili içeriği aktarmaktır.
    II. Haritalarda yalnızca coğrafi özellikler gösterilebilir.
    III. Haritalar kullanıcılarıyla aktarmak istedikleri içeriklerine paralel biçimde iletişim kurarlar.
    Haritalarla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? (3 kez soruldu)
    • A-) Yalnız I
    • B-) Yalnız II
    • C-) Yalnız III
    • D-) I ve II
    • Cevap E-) I ve III

    Açıklama: Haritalar, dünyaya ait bilgiyi aktaran yararlı ve işlevsel araçlardır. I. ifade doğrudur (İlgili içeriği aktarmak haritanın amacıdır). II. ifade yanlıştır; haritalar coğrafi özelliklerin yanı sıra bitki örtüsü, nüfus yoğunluğu gibi pek çok ilave bilgiyi de gösterebilir. III. ifade doğrudur; haritalar kullanıcılarıyla iletişim kurar ve MacEachren, haritanın temsil eyleminin haritalama için de geçerli olduğundan bahsetmektedir.

Harita İçeriği ve Ölçek

  1. Haritalarla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
    • A-) Yalnız I
    • B-) Yalnız II
    • Cevap C-) Yalnız III
    • D-) I ve II
    • E-) I ve III

    Açıklama: Ünite 4’te haritaların içerik kullanımına dair bilgi verilmiştir. Haritalar pek çok farklı amaç için hazırlanabilir ve üzerinde farklı kategoride bilgiler bulunur (Coğrafi formlar, kent-kasaba-köy bilgisi, bitki örtüsü, nüfus yoğunluğu vb.). Ölçek ise büyütme ve küçültme oranıdır; ölçek büyüdükçe detay küçülür, alanda daha çok bilgi istendiğinde büyük ölçekli harita kullanılır. Haritalar sadece yeryüzü çizimleri değil, analiz ve yorumlamanın yapıldığı bilimsel belgelerdir. Bu nedenle haritalarda sadece coğrafi özellikler değil, aynı zamanda diğer detaylar da gösterilebilir ve ölçek konuya göre belirlenir.

Haritada Boyut ve Ölçek

  1. Haritada yansıtılacak alanın büyütme ve küçültme işlemine ne ad verilir? (4 kez soruldu)
    • Cevap A-) Ölçeklendirme
    • B-) Bilgilendirme
    • C-) Ölçümleme
    • D-) Yönlendirme
    • E-) UX

    Açıklama: Ölçek, genel olarak büyütme ve küçültme oranı olarak adlandırılır. Haritada ölçek bilgisi, haritanın gerçek ölçüleri küçültme bilgisi anlamında kullanılmaktadır.

Uluslararası İletişim Sistemleri

  1. Tüm dünyada ortak bir sembol dili oluşturmak adıyla tasarlanmış oldukça geniş kullanım alanlarına yayılan uluslararası iletişim sistemi aşağıdakilerden hangisidir? (4 kez soruldu)
    • A-) WYSIWYG
    • B-) A4 ve A3
    • Cevap C-) ISO7000
    • D-) Grid sistemi
    • E-) Logometre

    Açıklama: Tüm dünyada ortak bir sembol dili oluşturmak amacıyla tasarlanan ve yaygın kullanım alanlarına sahip uluslararası iletişim sistemi Isotype’tır (Uluslararası Tipografik ve Resimsel Eğitim Sistemi). Ünite 4’te, 1920’lerde Otto Neurath öncülüğünde geliştirilen Isotype’ın, standarda oturtulmuş soyut imgelerden oluşan bir sistem olduğu ve bunun uluslararası bir dil oluşturmayı amaçladığı belirtilmiştir.

Yönlendirme Sistemleri Alanları

  1. Aşağıdakilerden hangisi yönlendirme ve işaretleme sistemlerinin kullanıldığı alanlardan biri değildir? (2 kez soruldu)
    • A-) Kültürel mekanlar
    • Cevap B-) Evlerin içi
    • C-) Ulaştırma birimleri
    • D-) Kamusal binalar
    • E-) Kurum kimlik uygulamaları

    Açıklama: Yönlendirme ve işaretleme sistemleri; Kamusal Binalar, Ulaştırma Alanları, Kent Merkezleri gibi alanlarda kullanılır. Ancak Kurumsal Kimlik Tasarımı, yönlendirme sisteminin bir parçası olarak ele alınsa da, yönlendirme ve işaretleme sistemlerinin kullanım alanları kategorisinde sayılmaz; daha çok kimlik oluşturma ve tutarlılık sağlama ile ilgilidir.

Yönlendirme Tasarımcıları

  1. New York metrosu için geliştirdiği yönlendirme ve işaretleme sistemiyle ünlü tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir? (3 kez soruldu)
    • A-) Lance Wyman
    • B-) Esen Karol
    • C-) Harry Beck
    • Cevap D-) Massimo Vignelli
    • E-) Paula Scher

    Açıklama: New York metrosu için geliştirdiği yönlendirme ve işaretleme sistemiyle ünlü tasarımcı Massimo Vignelli’dir. Bu sistem, 70’lerden bu yana kullanılmaktadır.

İşaretleme Tanımı

  1. ______ varılan noktayı gösteren isimlik, bir başka deyişle görsel işarettir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Ambalaj tasarımı
    • B-) Sergileme tasarımı
    • Cevap C-) İşaretleme tasarımı
    • D-) Haritalandırma tasarımı
    • E-) Amaç tasarımı

    Açıklama: Varılan noktayı gösteren isimlik, bir başka deyişle görsel işarete “İşaretleme (Signage)” adı verilir (Ünite 4, İşaretleme Tanımı bölümü). İşaretleme, yönlendirme tasarımının pasif ve durumsal bir parçasıdır.

Ünite 5

Beyaz Küp Yaklaşımı

  1. Sergi mekanının nasıl olması gerektiğine dair ilk düşünce ve görüşler Londra’da 19. yüzyılın sonlarında açılan FAS adlı galeride vücut bulmuştur. —– olarak adlandırılan bu yaklaşımda galeri dikdörtgen formda düz ve beyaz boyalı duvarlara sahip, tavandan aydınlatılan bir mekân olarak tanımlanmaktadır. (2 kez soruldu)
    • A-) Küratör (Curator)
    • B-) Video Sanatı (Video Art)
    • C-) Portfolyo
    • Cevap D-) Beyaz Küp (White Cube)
    • E-) Sanatsal Yaklaşım

    Açıklama: Ünite 5’te, Londra’da açılan FAS adlı galeride vücut bulan, dikdörtgen formda düz ve beyaz boyalı duvarlara sahip, tavandan aydınlatılan mekân olarak tanımlanan yaklaşımın ‘Beyaz Küp (White Cube)’ olarak adlandırıldığı bilgisi verilmiştir.

Sanatsal Sergi Örneği

  1. Tamamen soyut bir kavram olan matematik üzerine anlatımlar içeren, izleyiciyle etkileşimin öne çıktığı, 1961’de açılıp tam 37 yıl açık kalan serginin tasarımcısı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Simon ve Garfunkel
    • Cevap B-) Charles ve Ray Eames
    • C-) El Lissitzky
    • D-) Walter Gropius ve Herbert Bayer
    • E-) Laszlo Moholy-Nagy

    Açıklama: Tamamen soyut kavram üzerine odaklanan, izleyiciyle etkileşimin öne çıktığı ve 37 yıl açık kalan (1961’de açılan) sergi, ‘Sonsuzluk İçin Kitap’ serisi ile ilişkilidir (Ünite 5, ‘Dergi Kapağı Tasarımı’ başlığı altında). Bu serinin tasarımcısı Bülent Erkmen’dir.

Sergi Türleri

  1. I. Kişisel sergiler, sanatçılara çalışmalarını derinlemesine sergileme fırsatı sunar.
    II. Karma sergiler, sanatçıların tüm eserlerini aynı anda sergilemelerine olanak tanır.
    III. Temalı sergiler, sanatçılara belirli fikirleri veya temaları keşfetmeleri için bir platform sağlayarak eleştirel düşünmeyi ve entelektüel diyaloğu teşvik eder.
    Sergi türleri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
    • A-) Yalnız I
    • B-) Yalnız II
    • Cevap C-) I ve III
    • D-) II ve III
    • E-) I, II, III

    Açıklama: I. Kişisel sergiler tek bir sanatçıya odaklanır ve derinlemesine sergileme fırsatı sunar (Doğru). II. Karma sergiler birden fazla sanatçının eserlerini sergiler, ancak hepsinin tüm eserlerini sergilemesi zorunlu bir kural değildir; genellikle ortak bir tema veya üslup vardır. III. Temalı sergiler belirli bir fikir veya temayı keşfetmeyi teşvik eder (Doğru). II. ifade genel bir kural olarak yanıltıcı olabilirken, I ve III doğru tanımlardır. (Not: Metinde karma sergilerin ‘tüm eserleri’ sergilediğine dair kesin bir ifade bulunmamaktadır, ancak I ve III net ve doğru ifadelerdir.)

Sergi Türleri ve Tanımı

  1. I. Üç ana sanat sergisi türü vardır: kişisel sergiler, karma sergiler ve temalı sergiler. II. Sanat sergileri, halka sunulan sanat eserlerinin sergilenmesidir. III. Ticari sergiler, çeşitli sektörlerden ürün ve hizmetlerin gösterime çıktığı mekânlardır. Sergiler ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
    • A-) Yalnızca I
    • B-) Yalnızca II
    • C-) I ve III
    • D-) II ve III
    • Cevap E-) I, II ve III

    Açıklama: I, II ve III numaralı ifadelerin hepsi doğrudur. Sanat sergileri üç ana türe ayrılır: kişisel, karma ve temalı sergiler (I). Sanat sergileri, halka sunulan sanat eserlerinin sergilenmesidir (II). Ticari sergiler ise ürün ve hizmetlerin gösterime çıktığı mekânlardır (III).

Sergileme Tasarımında Anlatı

  1. Sergileme tasarımında —–, kavramsal, sanatsal ya da ticari düzlemde izleyiciye iletilmesi istenen mesajdır. Üzerinde çalışılması ve bu kompozisyon kaleme alır gibi planlanması gereken içeriktir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) anlatı
    • B-) portfolyo
    • C-) iç mimari
    • D-) mizanpaj
    • E-) beyaz küp

    Açıklama: Sergileme tasarımında anlatı, kavramsal, sanatsal ya da ticari düzlemde izleyiciye iletilmesi istenen mesajdır. Anlatı, üzerinde çalışılması ve bir kompozisyon kaleme alır gibi planlanması gereken içeriktir.

Sunum Kavramı

  1. En yalın biçimiyle bir eser, ürün ya da fikrin izleyiciye/kullanıcıya çeşitli kanallarıyla aktarımına ne ad verilir? (3 kez soruldu)
    • A-) Etkinlik
    • B-) PowerPoint
    • C-) Ekran
    • Cevap D-) Sunum
    • E-) Sanal İletişim

    Açıklama: Sunum, en yalın biçimiyle bir eser, ürün ya da fikrin izleyiciye/kullanıcıya çeşitli iletişim kanallarıyla aktarımıdır. Sunum sistemleri karmaşık elektronik sistemlerden basit dosyalara kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.

Ticari Sergi Türleri

  1. Uluslararası Otomobil Fuarı ve Las Vegas’ta düzenlenen Tüketici Elektroniği Fuarı (CES) aşağıdaki sergi türlerinden hangisine bir örnektir?
    • A-) Karma
    • B-) Kişisel
    • C-) Sanatsal
    • Cevap D-) Ticari
    • E-) Tematik

    Açıklama: Ünite 5’te, ticari sergilerin; şirketlere yeni ürünler tanıttıkları, potansiyel müşteriler oluşturdukları ve fuar alanlarında gerçekleştiği belirtilmiştir. Uluslararası Otomobil Fuarı ve CES gibi etkinlikler, ‘Ticari sergiler’ veya ‘fuar’ kategorisine girer.

Ünite 6

Kurum Kimliği Aşamaları

  1. Aşağıdakilerden hangisi kurum kimliğinin dört temel aşamasından biri değildir?
    • A-) Kurumsal Felsefe
    • Cevap B-) Kurumsal Grafik
    • C-) Kurumsal Tasarım
    • D-) Kurum kültürü
    • E-) Kurumsal ün

    Açıklama: Ünite 6’da, kurum kimliğinin dört temel aşamasının Kurumsal Felsefe, Kurumsal Davranış, Kurumsal İletişim ve Kurumsal Tasarım olduğu belirtilmiştir. Bu seçenekler arasında ‘Bürokratik Akış Sistemleri’ bulunmamaktadır.

Kurum Kimliği Tanımı

  1. Kurumun oluşturduğu davranış biçimleri, ortak değerleri, inançları ve geleneklerine ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Kurum kimliği
    • B-) Kurumsal işleyiş
    • C-) Kurum logosu
    • Cevap D-) Kurum kültürü
    • E-) Kurumsal ün

    Açıklama: Kurumun kültürü, değerleri, tutumları, ilkeleri, amacı ve tarihinden meydana gelen yapıya Kurumsal Felsefe denir. Kurumsal davranış ise kurumun felsefesi tarafından şekillendirilen sosyal, iletişim, dağıtım, ücret, finans, sunum/teklif ve her türlü sosyal davranışların toplamıdır (Kurumsal Davranış).

Kurum Kimliği Yapıları

  1. Bir kurumu, ürünü ya da hizmeti simgelemesi amacıyla sistematik olarak kullanılan ve genellikle kurumun adı olan tipografik eleman aşağıdakilerden hangisidir? (3 kez soruldu)
    • A-) Grid
    • Cevap B-) Logotayp
    • C-) İkona
    • D-) Majiskül
    • E-) Tasarım

    Açıklama: Kurum kimliği yapıları içerisinde, tipografik elemanlar, özellikle kurumun adı olan, kurumsal iletişimin temel öğelerinden biridir. Kurum Kimliği Yapıları başlığı altında, ‘Marka kimliği’nin, bir kurumun aynı görsel yapıyı kullanmayan farklı markalara sahip olması durumu olduğu, ‘Logotayp’ın ise kurum adının tipografik elemanlar üzerinden şekillendirilmesi olduğu belirtilir. Kurumsal yazı karakterleri başlığı altında, logonun da bir yazı karakteri ailesi kullanılarak oluşturulabileceği belirtilir. Ancak, genellikle kurumun adı, sembolü veya her ikisinin birlikte kullanıldığı, yazılı bir ifadeyi temsil eden eleman ‘Logotayp’tır.

  2. Kurumun iletişiminde tek isim ve görsel karakter kullanan kimlik türü aşağıdakilerden hangisidir? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) Monolitik kimlik
    • B-) Marka kimliği
    • C-) Desteklenmiş kimlik
    • D-) Değişken kimlik
    • E-) Sürdürülebilir kimlik

    Açıklama: Ünite 6’da, Kurum Kimliği Yapıları başlığı altında, “Monolitik kimlik: Kurumun tüm iletişiminde tek isim ve görsel karakter kullanmasıdır.” şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanım, verilen soru ifadesiyle birebir örtüşmektedir.

  3. Jenerik Marka, isimlerini faaliyet alanlarına vermiş kurumlara ait markalardır. Yukarıdaki ifadeye göre aşağıdaki markalardan hangisi jenerik markadır?
    • A-) Doğan
    • B-) Kodak
    • C-) Thy
    • D-) Mudo
    • Cevap E-) Vileda

    Açıklama: Jenerik markalar, isimlerini faaliyet alanlarına göre almış kurumlara aittir. Ünite 6’da “Kurum Kimliği Yapıları” başlığı altında, monolitik kimlik tanımının ardından, “Desteklenmiş kimlik” tanımı yapılırken, kurumun sahip olduğu farklı faaliyet alanlarının farklı isimlerle oluşturulup kurumun kendi ismi ve kimliğiyle desteklenmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak soruda “jenerik marka” kavramı soruluyor. Metinde bu kavramın tanımına doğrudan yer verilmemiştir. Ancak, “Kurum Kimliği Yapıları” bölümünde farklı yapı türlerinden bahsedilmektedir. Kurumsal kimlik yapıları monolitik, desteklenmiş ve marka kimliği olmak üzere üç farklı sistem etrafında şekillendirilebilir. Monolitik kimlikte tek isim kullanılırken, desteklenmiş kimlikte farklı faaliyet alanları farklı isimlerle oluşturulur. Verilen bağlamda, en yakın olası cevap bir kimlik yapısı türü olmalıdır. Sorunun bağlamı Unit 6’daki “Kurum Kimliği Yapıları” ile ilgilidir. Monolitik kimlik tek tip isim ve görsellik kullanır. Desteklenmiş kimlik farklı isimler kullanır. Verilen seçenekler olmaksızın, en uygun eşleştirme için verilen metindeki bilgilerle kesin bir çıkarım yapmak zor olsa da, “Kurum Kimliği Yapıları” başlığı altındaki açıklamalar temel alınırsa, sorunun kendisi eksik bilgi içeriyor gibi görünmektedir. Ancak, “Kurum Kimliği Yapıları” altında “Desteklenmiş kimlik” tanımı, kurumun farklı faaliyet alanlarının farklı isimlerle oluşturulması ve kurumun kendi ismi ve kimliğiyle desteklenmesi olarak açıklanır. Eğer “jenerik marka” tanımını “isimlerini faaliyet alanlarına vermiş” olarak kabul edersek, bu durum “Desteklenmiş kimlik” yapısına yakın olabilir, zira farklı alanlar farklı isimler alabilir.

Kurum Kimliği İhtiyacı

  1. Aşağıdakilerden hangisi bir kurumun kimliğini oluşturma/yenileme ihtiyaçlarından biri değildir?
    • A-) Yeni ürün/hizmet eklenmesi
    • Cevap B-) Kuruluşundan bu yana 25 yıl süre geçmiş olması
    • C-) Kurum evlilikleri
    • D-) Yönetim değişimi
    • E-) Yeni kurulmuş olması

    Açıklama: Kurum kimliğini oluşturma/yenileme ihtiyaçları; yeni kurulmuş olma, yenilenme ihtiyacı, yeni ürün/hizmet eklenmesi, yönetim değişimi veya kurum evlilikleri gibi nedenlerden kaynaklanabilir. Slogan, logotayp gibi unsurlar ise Kurum Kimliği Bileşenleri veya Yapıları ile ilgilidir, bir ihtiyaç nedeni değildir.

Kurumsal Kimlik Kavramı

  1. Bir kuruluşun kurum kültürü, kurum felsefesi gibi soyut niteliklerinin sistematik bir iletişimle görsel ve fiziksel davranışlara dönüşmesine ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Endüstriyel tasarım
    • B-) Grid
    • C-) Tipografi
    • D-) Vizyon ve Misyon
    • Cevap E-) Kurumsal kimlik

    Açıklama: Bir kuruluşun kurumsal kimliği; kültürü, değerleri, tutumları, ilkeleri, amacı ve tarihinden (Kurumsal Felsefe) oluşan soyut niteliklerinin, sistematik iletişim ve görsel/fiziksel davranışlarla (Kurumsal İletişim ve Kurumsal Tasarım) dışa vurulmasıdır. Kurumsal kimlik iletişimi, ürünün tanıtımı ile başlayan ve hedef kitleye ulaşmayı amaçlayan sistematik bir oluşumdur.

Kurumsal Kimlik Yapıları

  1. Coca-Cola, Fanta ve Sprite markaları örneğinde olduğu gibi, birbirine doğrudan etki etmeyen ve her bir alt kurumun birbirinden bağımsız olarak hareket ettiği kimlik türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Desteklenmiş kimlik
    • B-) Monolitik kimlik
    • Cevap C-) Marka kimliği
    • D-) Kurumsal iletişim
    • E-) Halkla ilişkiler

    Açıklama: Ünite 6’da belirtildiği üzere, Monolitik kimlik, kurumun tüm iletişiminde tek isim ve görsel karakter kullanmasıdır. Desteklenmiş kimlikte ise kurum farklı faaliyet alanlarını farklı isimlerle oluşturur ancak kendi ismiyle destekler. Marka kimliğinde ise alt kurumlar birbirinden bağımsız hareket eder ve kimlikleri birbirini doğrudan etkilemez (örn: Coca-Cola şirketinin bünyesindeki farklı markalar). Soruda bahsedilen durum (birbirinden bağımsız hareket eden alt kurumlar) Marka Kimliği yapısına uymaktadır.

Portfolyo Sistemi

  1. Sunum ya da sunumlara yönelik önceden hazırlanmış, tek başına çalışan, esnek ve geliştirilebilme özelliği bulunan, farklı tasarım materyallerinden hazırlanmış yapılara ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Tasarım
    • B-) Kurumsal kimlik sistemi
    • C-) Grid sistemi
    • Cevap D-) Portfolyo sistemi
    • E-) Ekrana yönelik sistem

    Açıklama: Portfolyo, sanat ve tasarım alanlarında sahibinin alandaki yetkinliğini ispatlayan bir tür belgedir. Sunum sistemleri gibi genel gösterim araçlarıdır ancak eserlerin veya ürünlerin kendisi yerine, o işlerin çıktılarının (eser, proje çizimleri, vb.) bir sistem dahilinde sunumudur.

Ünite 7

Bilgi Panoları

  1. I. Bilgi panoları, çerçevesi çizilen ve konumlandırıldığı yere özel olarak hazırlanan tasarım ürünleridir.
    II. Taşıdıkları içeriğin sınırları bellidir ve bu içeriğe göre görselleştirilir.
    III. Bilgi panoları pek çok ortamda pek çok amaçla kullanılabilir.
    IV. Bilgi panoları taşıdığı içeriğin kullanıcının anlayacağı şekilde görselleştirildiği bir iletişim mecrasıdır.
    Bilgi panoları ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? (2 kez soruldu)
    • A-) Yalnız I
    • B-) Yalnız IV
    • C-) I, II ve III
    • D-) II, III ve IV
    • Cevap E-) I, II, III ve IV

    Açıklama: I, II, III ve IV ifadelerinin hepsi bilgi panolarının (Bilgi Panoları ve Özellikleri bölümü, Ünite 7) tanım ve özellikleriyle örtüşmektedir. Bilgi panoları çerçeveli, içeriği sınırlı, pek çok ortamda kullanılabilen ve görselleştirilmiş iletişim mecralarıdır.

Form Tasarım Biçimleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi form tasarımında sıklıkla kullanılan tasarım biçimlerinden biri değildir?
    • Cevap A-) Daire formlar
    • B-) Çizgi formlar
    • C-) Kutu formlar
    • D-) Yazışma formları
    • E-) Karma formlar

    Açıklama: Form tasarımında sıklıkla kullanılan biçimler çizgi formlar, kutu formlar, yazışma formları ve karma formlardır. ‘Kâğıt Seçimi ve Boyut Belirleme’ ise tasarımın bir aşamasıdır, kullanılan tasarım biçimlerinden biri değildir.

Form Türleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi beklenilen cevaplar için ayrılan alanların dikey ya da yatay kutulardan oluşturulduğu form tasarımlarıdır? (2 kez soruldu)
    • A-) Çizgi formlar
    • Cevap B-) Kutu formlar
    • C-) e-Formlar
    • D-) Yazınsal formlar
    • E-) Dikey formlar

    Açıklama: Beklenilen cevaplar için ayrılan alanların dikey ya da yatay kutulardan oluşturulduğu form tasarımlarına Kutu formlar denir. Bu formlar, kullanıcının yanlış alana cevap verme olasılığını en aza indirmeyi amaçlar (Ünite 7).

  2. Aşağıdaki görselde yer alan form türü hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Çizgi form
    • Cevap B-) Kutu form
    • C-) Geometri form
    • D-) e-Form
    • E-) Açılır menü form

    Açıklama: Soruların kullanıcı tarafından yazınsal olarak cevaplanması beklenen, çizgilerin kullanıldığı formlar Çizgi Formlardır. Kutu formlar dikey ya da yatay kutulardan oluşur. Karma formlar ise yazı, kodlama ve işaretlemeyi bir arada kullanır. Soruda verilen görsel örneğe atıf yapılmasa da, metindeki form türleri tanımları (Çizgi, Kutu, Yazışma, Karma) dikkate alındığında, genellikle bir bürokratik formda görülen, yapılandırılmış alanlar kutu formları veya karma formları işaret edebilir. Ancak görsel sunulmadığı için, şıklar varsayılarak en temel yapılandırılmış form olan Kutu Formu’na atıf yapılabilir (Ünite 7: Kutu formlar, beklenilen cevaplar için ayrılan alanların dikey ya da yatay kutulardan oluşturulduğu form tasarımlarıdır).

Gestalt İlkeleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi Gestalt teorilerinden biri değildir?
    • A-) Kapalılık (closure)
    • B-) Benzerlik (similarity)
    • Cevap C-) Açıklık (openness)
    • D-) Yakınlık (proximity)
    • E-) Devamlılık (continuity)

    Açıklama: Ünite 7’de, form tasarımında görsel algıyı düzenlemek için Gestalt teorisinden bahsedilir. Bu bağlamda yakınlık (proximity), benzerlik (similarity), devamlılık (continuity) ve kapalılık (closure) ilkelerinden bahsedilmiştir. Figür-zemin ilkesi (figüreground) de aynı paragrafta geçmektedir. Soruda “değildir” denildiği için, listede adı geçmeyen veya bu bağlamda bahsi geçmeyen bir ilke aranmalıdır. Ancak metinde bu dört temel ilkeye ek olarak figür-zemin ilkesine de değinilmiştir. Metinde geçenler: Yakınlık, Benzerlik, Devamlılık, Kapalılık ve Figür-zemin. Eğer şıklarda bu beşinden farklı bir Gestalt ilkesi olsaydı o doğru cevap olurdu. Verilen metinde geçen tüm ilkeler listelenmiştir.

Resmî Yazı Karakterleri

  1. Türkiye’de resmî yazışmalarda kullanılacak yazı karakteri ve büyüklükleri ile Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’e göre, hazırlanan belgelerde kullanılması gereken yazı karakterleri aşağıdakilerden hangileridir? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Times New Roman ve Arial
    • B-) Comic Sans ve Times New Roman
    • C-) Futura ve Gill Sans
    • D-) Futura ve Arial
    • E-) Avant Grande ve Gill Sans

    Açıklama: Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’e göre, hazırlanan belgelerde Times New Roman (12 punto) veya Arial (11 punto) yazı tipi normal yazı stilinde kullanılmalıdır.

Yazılı İletişim Nedenleri

  1. I. Yazılı belgenin arşiv değeri vardır ve daha kalıcıdır. II. Konu bir bütünlük içinde ifade edilir ve iletilebilir. III. Resmiyeti azaltır ve samimi hissettirir. IV. Kişilerin gidemeyeceği yerlere gidebilir. V. Zaman açısından daha elverişlidir; uygun olunduğu zaman yazılabilir ve okunabilir. Yukarıdakilerden hangileri bürokratik bir yapının içinde yazılı iletişimi tercih etmenin başlıca nedenlerindendir?
    • A-) I, II ve III
    • B-) I, II, IV ve V
    • Cevap C-) I, II, IV ve V
    • D-) II, IV ve V
    • E-) I, II, III ve V

    Açıklama: Bürokratik bir yapının içinde yazılı iletişimi tercih etmenin başlıca nedenleri arasında belgenin arşiv değeri/kalıcılığı (I), konunun bütünlük içinde ifade edilmesi (II), resmîyetin getirdiği yetki hissi (III’ün bir varyasyonu, ancak metinde doğrudan ‘resmîyet’ vurgusu var), kişilerin gidemeyeceği yerlere gidebilmesi (IV) ve zaman esnekliği (V) sayılmıştır. III numaralı ifade (Resmiyeti azaltır ve samimi hissettirir) nedenler arasında sayılmamıştır; tam tersine yazılı belgenin daha resmî olduğu belirtilmiştir.

Ünite 8

Arayüz Tasarım Stratejisi

  1. En erken arayüz tasarımlarının geliştirdiği strateji tasarım (taklit tasarım) prensiplerine dayanmaktadır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Skemorfik
    • B-) Monolitik
    • C-) Duotone
    • D-) Semantik
    • E-) Tipografik

    Açıklama: En erken arayüz tasarımları, ‘skemorfik tasarım’ (taklit tasarım) prensiplerine dayanmaktaydı. Bu, doğanın derinlik, ışık, renk ya da hareket gibi birebir taklidine dayanıyordu.

Arayüz Tasarım Türleri

  1. Daha az görsel öge ve işlem adımı ile daha anlaşılır, yalın ve kolay kullanılır ‘hafif’ ara birimler tasarlamayı amaçlayan, bu sayede arayüzleri çok daha hızlı, anlaşılır ve yalın hale getirebilen arayüz tasarım türüne ne ad verilir?
    • Cevap A-) Düz (flat)
    • B-) Tipografik
    • C-) Skemorfik
    • D-) Uyarlanabilir
    • E-) Gölgeli

    Açıklama: Daha az görsel öge ve işlem adımı ile daha anlaşılır, yalın ve kolay kullanılır ‘hafif’ ara birimler tasarlamayı amaçlayan, bu sayede arayüzleri çok daha hızlı, anlaşılır ve yalın hale getirebilen arayüz tasarım türüne ‘Geleceğin Tasarım Sistemleri İçin Öncü Fikir’ başlığı altında ‘Fonksiyonlar’ veya genel olarak sadeleşmiş ‘Açık Kaynak Sistemler’ eğilimi ile ilişkilendirilebilir. Ancak metinde doğrudan bu tarife uyan bir terim olmamakla birlikte, en yakın ifade ‘Skemorfik tasarım’ın tersi olan, daha verimli hale gelerek yalınlaşmayı hedefleyen yaklaşımdır. En uygun cevap, bilişsel yükü azaltmayı amaçlayan yalınlaşma trendidir; metin, bu trendi ‘Skemorfik tasarım prensiplerine dayanmaktan vazgeçip, daha verimli hale gelerek yalınlaşma yoluna gitmiştir’ şeklinde tanımlar.

Geleceğin Tasarım Sistemi Fikri

  1. Verilen herhangi bir girdiye uygun şekilde yanıt vererek, tasarımda karar verme sürecini yeniden yaratan, objelerin ya da tasarım bileşenlerinin farklı şartlarda bir otomasyona bağlı biçimde farklı davranışlar geliştirebilmesini amaçlayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) UI/UX
    • Cevap B-) Fonksiyonlar
    • C-) Grid sistemi
    • D-) Açık kaynaklar
    • E-) Nötrler

    Açıklama: Verilen herhangi bir girdiye uygun şekilde yanıt vererek, tasarımda karar verme sürecini yeniden yaratan, objelerin ya da tasarım bileşenlerinin farklı şartlarda bir otomasyona bağlı biçimde farklı davranışlar geliştirebilmesini amaçlayan yaklaşım ‘Fonksiyonlar’ olarak adlandırılır (Ünite 8).

Tasarım Sistemi Bileşenleri

  1. Stil rehberinin bir sonraki adımı olarak konumlandırılabilir. Pek çok tasarım iştirakçisinin tasarım sistemleriyle en sık ilişkilendiği bileşenlerden oluşur. Yukarıdaki anlatılan tasarım sistemi bileşeni aşağıdakilerden hangisidir? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) Bileşen Kütüphaneleri
    • B-) Model Kütüphaneleri
    • C-) Açı Rehberi
    • D-) Font Menüleri
    • E-) Drop-down menü

    Açıklama: Stil rehberinin bir sonraki adımı olarak konumlandırılan ve tasarım iştirakçilerinin tasarım sistemleriyle en sık ilişkilendiği bileşenler Bileşen kütüphaneleridir. Bu kütüphaneler, bir öğenin nasıl göründüğü, davrandığı ve kullanım senaryolarındaki değişkenleri sisteme sokarak erişime açar (Ünite 8).

İnsan-Bilgisayar Etkileşimi

  1. XEROX PARC ve benzeri laboratuvarlarda yapılan, temel amacı makineler ve insanlar arasında olan tüm grafik ve fiziksel etkileşimleri verimli, kolay ve sezgisel hale getirmek olan çalışmalara ne ad verilir?
    • A-) Taşınabilir Dosya Formatı (PDF)
    • B-) Etkileşim Parkı (EP)
    • C-) Grafik ve Fiziksel Arayüz (GFA)
    • D-) Tasarım Arayüz Etkileşimi (TCI)
    • Cevap E-) İnsan-Bilgisayar Etkileşimi (HCI)

    Açıklama: İnsan-Bilgisayar Etkileşimi (İBE), temel amacı makineler ve insanlar arasında olan tüm grafik ve fiziksel etkileşimleri verimli, kolay ve sezgisel hale getirmek olan alandır. Bu çalışmalar, dijital arayüzlerin ve tasarım sistemlerinin geliştirilmesinin temelini oluşturur.